<b></b> HRW: Mercenarët rusë janë edhe pas mizorive në Republikën e Afrikës Qendrore

HRW: Mercenarët rusë janë edhe pas mizorive në Republikën e Afrikës Qendrore

03.05.2022 21:11

Mercenarët rusë janë akuzuar se kanë ekzekutuar, torturuar dhe rrahur civilë në Republikën e Afrikës Qendrore (CAR).

BBC shkruan se dëshmitarët i thanë Human Rights Watch se në një incident korrikun e kaluar, luftëtarët rusisht-folës qëlluan për vdekje të paktën 12 burra të paarmatosur në një postbllok.

Ata thanë se shumica e viktimave u futën në një vrimë të cekët pranë rrugës në Bossangoa, edhe pse qeveria e CAR mohon të ketë punësuar mercenarë nga grupi privat rus Wagner për të luftuar rebelët.

Ekspertët e OKB-së kanë akuzuar gjithashtu mercenarët rusë për kryerjen e shkeljeve sistematike dhe të rënda të të drejtave të njeriut në CAR, që është një nga vendet më të varfra në botë, por është e pasur me diamante, ar dhe uranium.

Grupi Wagner raportohet gjerësisht se ka dislokuar forca në Afrikë - në Mali dhe Libi - dhe ka luajtur një rol të madh në konfliktet në Siri dhe Ukrainë.

Muajin e kaluar, mercenarë të dyshuar rusë ishin midis atyre që u akuzuan në një raport të HRW për ekzekutimin e rreth 300 personave në Malin qendror.

Këtë javë, Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov përsëriti qëndrimin zyrtar të Moskës se Wagner nuk ka asnjë lidhje me shtetin rus.

Në raportin e lëshuar, HRW thotë se ka mbledhur prova bindëse se luftëtarët rusë kanë kryer abuzime të rënda kundër civilëve në CAR pa u ndëshkuar që nga viti 2019.

Midis shkurtit 2019 dhe nëntorit 2021, grupi i fushatës intervistoi 40 persona, përfshirë 10 viktima dhe 15 dëshmitarë, për abuzime nga burra që flisnin rusisht.

Dëshmitarët thanë se burrat mbanin armë të nivelit ushtarak dhe mbanin rroba kaki, shalle për të mbuluar fytyrat e tyre, çizme ushtarake dhe syze dielli.

Dymbëdhjetë nga të intervistuarit kishin qenë dëshmitarë të vrasjeve pranë qytetit perëndimor të Bossangoa më 21 korrik 2021, tha HRW.

"Të rinjtë e paarmatosur që vdiqën ishin larguar nga Bossangoa me motoçikleta pak pas orës 06:00 me orën lokale. Ata kaluan përmes një postblloku për të dalë nga qyteti dhe më vonë u ndaluan në një bllokim rrugor rreth 12 km jashtë Bossangoa në një rrugë që zyrtarët thonë se patrullohej rregullisht nga luftëtarët rusë.

Atyre iu tha të zbrisnin nga biçikletat, të vendosnin duart mbi kokë dhe të dorëzonin telefonat."

Sipas HRW, midis katër deri në gjashtë burra që flisnin rusisht, i rrahën dhe shkelmuan ndërsa ishin shtrirë në tokë. Një nga një i morën nga grupi, i detyruan të gjunjëzoheshin dhe i qëlluan në kokë.

Në raport thuhet se ata që shikonin filluan të luteshin me zë të lartë - dhe mes zhurmës dhe konfuzionit, dy nga robërit arritën të shpëtonin.

HRW gjithashtu dokumentoi raste të ndalimit dhe torturës nga luftëtarët rusë në Bambari në vitin 2019.

Një tregtar, i cili u arrestua me dyshimin se ishte rebel, pretendoi se i ishte prerë gishti nga rrëmbyesit rusë në janar 2019.

Mahamat Nour Mamadou i tha HRW se burrat rusë ia kishin prerë gishtin me thikë.

"Më rrahën keq në këmbë me shufra hekuri dhe thika. Më vunë prangat. Njëri foli përmes një përkthyesi dhe tha: 'Do t'ju presim gishtat'," u shpreh Mahamat Nour Mamadou.

"Po bërtisja; më dhimbte shumë. Më pas nxorrën një zinxhir, e mbështjellën rreth qafës dhe e tërhoqën fort. Unë rashë poshtë dhe gjuha ime u rrokullis. Një rus më vuri një tullë në gojë dhe e goditi, më nxorri dhëmbin”.

Ai sprovën e tij e kishte ndarë më pas me gazetarët dhe HRW thotë se ai u vra më vonë në shtator 2019 në rrethana të paqarta.

Marrëdhënia e Rusisë me CAR u bë e njohur për herë të parë në vitin 2018 me një marrëveshje që ish oficerët rusë do të vinin për të ofruar trajnime ushtarake.

Më 30 korrik 2018, tre gazetarë rusë që bënin një dokumentar që hetonte raportet e përfshirjes së Wagner në vend u qëlluan për vdekje - dhe ata që qëndronin pas vrasjes nuk u gjetën kurrë.

Republika e Afrikës Qendrore ka vuajtur nga konflikti i vazhdueshëm që nga pavarësia në vitin 1960. Në vitin 2013, kryesisht rebelët myslimanë morën kontrollin e vendit kryesisht të krishterë. Kështu, u formuan milicitë vetëmbrojtëse për të luftuar, duke çuar në masakra të përhapura përgjatë vijave fetare.

Pasi Presidenti Faustin-Archange Touadera erdhi në detyrë në vitin 2016, vendi filloi të zhvendoste aleancën e tij strategjike nga Franca, ish-fuqia koloniale, drejt Rusisë.

HRW thotë se mungesa e përgjegjësisë ka nxitur shumicën e dhunës dhe ka bërë thirrje që qeveria të hetojë dhe ndjekë penalisht të gjithë ata, përfshirë forcat e huaja, përgjegjëse për vrasje, ndalime të paligjshme dhe tortura.

Tjera nga autori:
1