<b></b> Sllovenia i bën thirrje BE-së që mos t'i neglizhojë vendet e Ballkanit Perëndimor

Sllovenia i bën thirrje BE-së që mos t'i neglizhojë vendet e Ballkanit Perëndimor

21.06.2022 09:06

Sllovenia u ka kërkuar vendeve anëtare ta dërgojnë një sinjal të fortë politik në Ballkanin Perëndimor, ndërkohë që udhëheqësit e BE-së ka të ngjarë të mbesin prapa me përmbushjen e zotimeve të tyre.

Udhëheqësit e BE-së do të takohen për një samit më 23 dhe 24 qershor, ku tema e zgjerimit, veçanërisht me Ukrainën dhe Ballkanin Perëndimor, do të jetë në krye të axhendës.

“Ne nuk duhet të harrojmë Ballkanin Perëndimor dhe të neglizhojmë procesin e zgjerimit me Ballkanin Perëndimor, i cili i ka lënë vendet pas”, ka thënë Ministrja e Jashtme e Sllovenisë, Tanja Fajon për Euractiv në Luksemburg.

“Ballkani Perëndimor ka 20 deri në 30 vjet luftëra të përgjakshme pas tij, dhe unë do të doja që ne të dërgonim një sinjal të fortë politik edhe në Bosnje dhe Hercegovinë, duke qenë të vetëdijshëm se ata kanë për të përmbushur shumë kritere”, shtoi ajo.

Sllovenia ka bërë presion të madh për të siguruar statusin e kandidatit të Bosnjës në BE. Ajo është vendosur të paraqesë një dokument, të parë nga Euractiv, që kërkon dhënien urgjente të statusit të kandidatit për ministrat e çështjeve evropiane në Luksemburg të martën (21 qershor).

Qëllimi i propozimit do të ishte "të dërgojë një sinjal pozitiv të menjëhershëm për BeH dhe gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor", thuhet në dokument.

“Një sinjal i tillë për BeH-në, hapja e negociatave të anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, si dhe liberalizimi i vizave për Kosovën do të rikonfirmonte angazhimin e BE-së ndaj Ballkanit Perëndimor”, shton ajo.

Bosnja dhe Hercegovina aplikoi për anëtarësim në BE në shkurt 2016. Komisioni Evropian miratoi opinionin e tij (avis) mbi aplikimin e vendit për anëtarësim në BE në maj 2019, duke identifikuar 14 prioritetet kryesore që vendi duhet të përmbushë përpara se të mund të hapë negociatat e pranimit në BE.

Sipas propozimit, pas marrjes së kandidaturës dhe përpara hapjes së bisedimeve të pranimit në BE, BeH do të duhet të miratojë tre ligje, mbi këshillin gjyqësor, mbi parandalimin e konfliktit të interesit dhe mbi prokurimin publik.

E pyetur nga Euractiv nëse ajo beson se propozimi do të gjejë mbështetje midis vendeve anëtare të BE-së, Fajon tha se e dinte se do të jetë "një propozim shumë ambicioz".

Megjithatë, shtoi ajo, disa ministra të jashtëm të BE-së të hënën gjatë një diskutimi fillestar "treguan mirëkuptim se ne duhet të kemi zgjerimin e Ballkanit Perëndimor lart në listën e prioriteteve".

“Nëse të paktën mund të vazhdojmë presionin politik, të flasim për të dhe të gjejmë ndoshta një formulë të paarritshme për javët dhe muajt në vijim me dritë në fund të tunelit, atëherë do të jemi të lumtur,” tha Fajon.

“Nëse në këtë samit të BE-së [në qershor] mund të kemi një paragraf ose një fjali që i referohet kësaj, do të jemi edhe më të lumtur,” shtoi ajo.

Sipas grupit të fundit të projekt-konkluzioneve të BE-së, liderët e BE-së do të theksojnë "angazhimin e tyre të plotë dhe të qartë ndaj perspektivës së anëtarësimit në BE të Ballkanit Perëndimor dhe bëjnë thirrje për përshpejtimin e procesit të anëtarësimit".

Por ndërkohë që ata janë gjithashtu të vendosur të theksojnë se vetë procesi do të ishte një "mënyrë e kthyeshme dhe e bazuar në merita", ata ka të ngjarë të mos përmbushin çdo angazhim të mëtejshëm ndaj rajonit.

Për Bosnje dhe Hercegovinën, ata pritet të mirëpresin marrëveshjen e fundit politike nga 12 qershori, por theksojnë se udhëheqësit e saj politikë do të duhet të zbatojnë angazhimet e saj së pari, "të cilat do t'i lejojnë vendit të përparojë me vendosmëri në rrugën e tij evropiane, në përputhje me prioritetet e përcaktuara në opinionin e Komisionit, për të marrë statusin e kandidatit në BE”.

Nga gjashtë kandidatët, vetëm Mali i Zi dhe Serbia kanë hapur zyrtarisht negociatat e pranimit, ndërsa Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut kanë qenë në dhomën e pritjes për disa vite.

Ngërçi aktual është për shkak të një vetoje nga Sofja mbi pretendimet që Shkupi nuk njeh dhe nuk ofron të drejta të duhura për bullgarët në vend,  por edhe për shkak të mosmarrëveshjeve të ndryshme historike dhe kulturore.

“Për Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, është thelbësore që të gjejmë një marrëveshje”, tha Fajon.

E pyetur se çfarë mund të sjellë kjo, Fajon tha se ajo i bën thirrje presidencës franceze të BE-së të bëjë një përpjekje të fundit dhe "të gjejë një 'formulë magjike' me Bullgarinë për të hequr veton dhe për të ecur përpara".

Në një letër drejtuar presidentit të Këshillit Evropian Charles Michel javën e kaluar, presidenti slloven Borut Pahor tha se vendet e Ballkanit Perëndimor dukeshin gjithnjë e më të largëta pavarësisht premtimeve të së kaluarës. Në të njëjtën kohë, Ukraina dhe Moldavia janë në procedura të përshpejtuara që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës më 24 shkurt.

Pahor e quajti Bosnjën një rrezik nacionalizmi dhe destabiliteti, duke përmendur separatizmin serb të Bosnjës me mbështetje të fortë ruse dhe tha se ishte "absolutisht e nevojshme që Bosnje-Hercegovinës t'i jepej pa kushte statusi i kandidati për anëtarësim në BE".

“Qëllimi i propozimit slloven që bën thirrje për dhënien e statusit të kandidatit në BE për [Bosnjën] pa vonesë është të dërgojë një sinjal pozitiv të menjëhershëm për [Bosnjën] dhe gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor”, thuhej në letrën e Pahor.

“Një sinjal i tillë për [Bosnjën], hapja e negociatave të anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë, si dhe liberalizimi i vizave për Kosovën do të rikonfirmonte përkushtimin e BE-së ndaj Ballkanit Perëndimor”, shtoi ai.

 

Tjera nga autori:
1