<b></b> Kosova ka 70 shtatore heronjsh nga lufta e fundit, vetëm tri janë dedikuar grave

Kosova ka 70 shtatore heronjsh nga lufta e fundit, vetëm tri janë dedikuar grave

05.05.2022 14:52

Sikur Xhevë Lladrovci të mos ishte krah për krah me Fehmi Lladrovcin gjatë betejave në luftën e fundit në Kosovë, ka shumë gjasa që ajo të mos kujtohej aspak si heroinë. Shumë luftëtare të tjera si ajo e kanë këtë fat. Ato, për dallim prej burrave luftëtarë të cilëve u janë ngritur shtatore të ndryshme nëpër Kosovë, janë shumë pak të përfaqësuara si memoriale

Janë vetëm tri shtatore në krejt Kosovën që janë të dedikuara për gra luftëtare: shtatorja e Xhevë Lladrovcit e vendosur në Drenas bashkë me shtatoren e bashkëshortit të saj, pastaj në Ferizaj është shtatorja e dëshmores Hyrë Q. Emini e cila as nuk ka vdekur në luftën e Kosovës por në konfliktin e armatosur në Maqedoni mes grupit gueril ushtarak shqiptar. Ajo ishte vrarë në Gostivar. Shtatorja e tretë për një grua luftëtare gjendet në Pejë dhe i dedikohet heroinës Myrvete Maksutaj. 

Këto të dhëna kanë qenë gjithmonë të ditura, por së fundmi janë publikuar në faqen e Agjencisë për Menaxhimin e Komplekseve Memoriale. Kush janë tri gratë luftëtare në luftën e fundit, që kanë shtatore, dhe cila është historia e biografia e tyre, të marra nga sajti zyrtar i AMMK-së.

Xhevë Krasniqi-Lladrovci - u lind më 1 qershor 1955, në Drenoc të Malishevës. Ajo rridhte nga një familje e shquar intelektualësh dhe patriotësh. I ati i saj, Abdyl Krasniqi, ishte arsimtar dhe i burgosur politik, për shkak të veprimtarisë patriotike. I njëjti i nxori eshtrat e Azem Bejtës nga shpella e thellë 70 metra, ku e kishin fshehur. Edhe e ëma e Xhevës, Hanife Bujupi – Krasniqi, rridhte nga një familje patriotike nga Orllati i Drenasit. Xheva u rrit dhe u edukua në një familje me tradita shqiptare. Ajo ishte fëmija i parë ndër 17 djem e vajza të tjera të babait të saj, pasi nëna e saj kishte vdekur e re dhe babai i ishte martuar për herë të dytë. Xheva ishte një vajzë jashtëzakonisht e mençur dhe e zonja. Ndonëse e rritur në një familje shumanëtarëshe dhe në rrethana të vështira të asaj kohe, ajo ia kishte dalë mbanë që të përfundonte edhe fakultetin, për më tepër kishte përfunduar dy të tillë. Heroina Xhevë Lladrovci kishte mbaruar Fakultetin e Letërsisë dhe atë Juridik.

Hyrë Emini - ka lindur në Ferizaj, në një familje me traditë të pasur kombëtare, e ardhur më herët nga fshati Maçitevë e Therandës. Si mijëra familje të tjera shqiptare, edhe familja e Hyrës, në vitin 1958 kishte marrë rrugën e shpërnguljes së dhunshme për në Turqi. Pas fillimit të luftës në Kosovë, Hyra vendos të inkuadrohet në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës. Për këtë qëllim, në maj të vitit 1998, ajo arrin në familjen e saj në Ferizaj dhe një muaj më vonë inkuadrohet në radhët e UÇK-së, në pikën ushtarake në Jezerc, e cila sapo ishte formuar dhe komandohej nga Imri Ilazi, i quajtur Komandat “Ferri”. Shpërthimi i luftës çlirimtare në trevën e Kosovës Lindore në fillim të vitit 2000, nuk e la indiferent as shpirtin liridashës të Hyrës. Ajo, së bashku me Tahir Sinanin, kishte krijuar lidhjet me disa prej luftëtarëve që po luftonin në këtë trevë dhe po ndiqte me interesim zhvillimet e luftës atje. Për këtë arsye, në maj të vitit 2001, ajo tërhiqet nga shërbimi në radhët e Trupave Mbrojtëse të Kosovës, duke dhënë dorëheqjen. Sapo arrin në Maqedoni, Hyra me shokë angazhohet për të shtrirë frontin edhe më në jug të trojeve shqiptare, në rrethinat e Dibrës e të Gostivarit. Dy muaj më vonë, në një aksion ushtarak, “Mira” bie në krye të detyrës, në Kuk Zabel të Gostivarit.

Mervete Maksutaj - Njëra prej të rejave që iu përgjigj me devotshmëri kushtrimit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për liri, ishte edhe Mervete Maksutaj nga fshati Orrobërdë i komunës së Istogut. Mervetja ka lindur më 10 prill të vitit 1978 në një familje me bujari tradicionale. Shkollën fillore, Mervetja e kreu në Banjë të Istogut. Në kohën kur ajo e kreu këtë fazë të shkollimit, pushtuesi serb e kishte ndaluar funksionimin legal të shkollës shqipe, prandaj shkollën e mesme e mbaroi në fshatin Vrellë, në një shtëpi-shkollë. Edhe në këto kushte mësimi, Mervetja ishte dalluar si nxënëse e sjellshme dhe punëtore. Një kuptim të ri, jetës së Mervetes i kishte dhënë dalja e UÇK-së në skenën e hapët dhe shpërthimi i luftës së armatosur në Drenicë. Epopeja e komandantit legjendar Adem Jashari dhe e familjeve Jashari në Prekaz, në mars të vitit 1998, e kishte bërë edhe më të papërmbajtur shpirtin kryengritës të vajzës Mervete Maksutaj. Më 11 korrik të vitit 1998, Mervetja u inkuadrua në radhët e UÇK-së, në kuadrin e brigadës 132 “Myrtë Zeneli”. Në betejat që zhvilloi kjo brigadë, gjatë verës dhe vjeshtës së vitit 1998, Mervetja u shqua për trimëri dhe shkathtësi të rrallë. Ajo mori pjesë në aksione sulmi mbi policinë serbe në shumë vende të Rrafshit të Dukagjinit, si në Broliq, Çallapek, Bellacerkë, Jabllanicë e Gjakovës e të tjera. Në vjeshtë të vitit 1998, komanda e Zonës Operative të Dukagjinit kishte orientuar përpjekjet e saj për shtrirjen e organizimit të njësiteve të UÇK-së edhe në pjesën verilindore të Rrafshit të Dukagjinit, përkatësisht në disa pjesë të territorit të komunës së Burimit e të Klinës. Mervetja ishte angazhuar drejtpërdrejt rreth këtij organizimi, i cili rezultoi me formimin e brigadës 133 “Adrian Krasniqi”. Pas formimit të brigadës 133 “Adrian Krasniqi”, Mervetja aktivitetin e saj ushtarak e zhvilloi kryesisht në zonën e veprimit të kësaj brigade. Ajo kreu shumë aksione kundër forcave pushtuese, tashmë si një ushtare e rryer në beteja. Më 4 dhjetor të vitit 1998, Mervetja kishte marrë përsipër edhe misionin për lirimin nga duart e armikut të disa bashkëluftëtarëve të saj, të cilët, pas plagosjes në betejë me trupat serbe, ishin kapur nga këta trupa dhe ishin dërguar në Spitalin e Përgjithshëm të Pejës, ku po mbaheshin nën mbikëqyrje policore. Në mesin e këtyre bashkëluftëtarëve ishin Afërditë Zekaj, Naim Lushi, e të tjerë. Këtu Myrvetja në një përballje me armikun, bie heroikisht.

Tjera nga autori:
1