Nëse emetimet e gazrave serrë nuk frenohen, rritja e temperaturës mund të sjellë zhdukjen e parë të tillë masive në 250 milionë vjet.

<b></b> Studim: Shkencëtarët paralajmërojnë zhdukje masive në oqeane

Studim: Shkencëtarët paralajmërojnë zhdukje masive në oqeane

30.04.2022 15:48

Nëse emetimet e gazrave serrë nuk frenohen, rritja e temperaturës mund të sjellë zhdukjen e parë të tillë masive në 250 milionë vjet.

Toka ka duruar të paktën pesë ngjarje globale të zhdukjes që nga shfaqja e shenjave të para të jetës. Dhe mund të jetë buzë një tjetër ngjarjeje të tillë.

Nëse ndryshimet klimatike vazhdojnë pandërprerë, jeta detare në mbarë botën mund të pësojë një ‘vdekje masive’, të ngjashme me të cilat nuk janë parë në qindra miliona vjet.

Ky është paralajmërimi i tmerrshëm në një studim të ri të botuar në revistën Science nga studiuesit e Princeton, Justin Penn dhe Curtis Deutsch.

Një skenar ekstrem i klimës në të ardhmen – duke supozuar deri në 5 gradë Celsius ngrohje deri në fund të shekullit – do të shkaktonte një zhdukje masive brenda 300 viteve të ardhshme. Ngjarja mund të rivalizojë "Vdekjen e Madhe" që ndodhi në fund të periudhës Permiane 250 milionë vjet më parë, në të cilën rreth 90% e jetës në oqean besohet se është zhdukur.

Në këtë skenar të rastit më të keq, temperaturat e oqeanit do të rriteshin, duke rezultuar në më pak oksigjen të tretur. Disa kafshë detare do të përpiqeshin të migronin drejt poleve në kërkim të kushteve më të mira. Disa mund të kenë sukses – por në zonat më të ngrohta, si ato tropikale, shumë specie do të vdesin.

Më afër poleve, shumë forma të jetës do të ‘vdisnin’ pa pasur vende për të shkuar. Këta organizma do të zhdukeshin tërësisht nga Toka.

Por këto rezultate mund të shmangen, theksuan shkencëtarët. Nëse bota vepron me shpejtësi ndaj ndryshimeve klimatike dhe vazhdon të ngrohet nën 2 gradë Celsius, mund të zvogëlojë rreziqet e zhdukjes me më shumë se 70%.

Me një veprim të tillë, të kombinuar me përpjekje të tjera për të mbrojtur jetën detare, si frenimi i ndotjes dhe ushtrimi i praktikave të qëndrueshme të peshkimit, bota mund të shpresojë të shmangë një tjetër zhdukje masive detare.

Studiuesit, Penn dhe Deutsch, përdorën një lloj të veçantë modeli që i lejoi ata të simulonin sjelljen e specieve detare në përgjigje të ndryshimeve mjedisore. Ata përdorën të njëjtin model më parë për të simuluar me saktësi Vdekjen e Madhe të epokës Permian që ndodhi miliona vjet më parë.

Shumica e specieve detare mund të tolerojnë vetëm një ‘numër’ të caktuar të kushteve mjedisore. Ato kanë nevojë për një sasi të caktuar oksigjeni në ujë dhe një gamë specifike temperaturash për të mbijetuar. Në tjetër mënyrë, ato fillojnë të vdesin.

Kur habitati i favorshëm i një organizmi fillon të ‘zhduket’, numri i tij fillon të zvogëlohet. Kur popullsia bie përtej një pragu të caktuar, shpesh nuk ka kthim. Modeli llogarit të gjithë këta faktorë kur llogarit rreziqet e zhdukjes.

Studiuesit vlerësuan dy skenarë hipotetikë të ngrohjes në të ardhmen, një ‘i butë’ dhe një ‘i ashpër’. Skenari i ashpër supozon një nivel ngrohjeje që shumica e shkencëtarëve nuk e konsiderojnë më të mundshëm nga tani deri në fund të shekullit. Megjithatë, skenarët ilustrojnë se rreziqet e zhdukjes rriten në mënyrë të qëndrueshme me temperaturat e oqeanit.

Ata demonstrojnë gjithashtu se mbajtja nën kontroll e këtyre temperaturave mund të zvogëlojë në mënyrë dramatike rrezikun e zhdukjes si lokale ashtu edhe globale.

Në një koment mbi studimin e ri, të botuar në Science, studiuesit Malin Pinsky dhe Alexa Fredston theksojnë "zgjedhjen kryesore me të cilën po përballet shoqëria".

“Ndryshimi i klimës është, në fakt, ‘një specie’ që po i largon skajet e Tokës”, shkruan ata.

Se ku ‘bie’ e ardhmja midis skenarëve të rastit më të mirë dhe të rastit më të keq të paraqitur në studim, varet nga zgjedhjet që bën shoqëria në vitet e ardhshme. Sa afër i qëndron bota skenarit më të mirë, theksojnë ata, "mbetet një nga pyetjet më urgjente për të ardhmen e jetës në oqeane".

Tjera nga autori:
1