<b></b> Origjina e totalitarizmit të Putinit

Origjina e totalitarizmit të Putinit

28.04.2022 16:23

Shkruar nga: NINA L. KHRUSHCHEVA
Përkthyer nga: Nacionale 

Lufta në Ukrainë përbën një mohim përfundimtar të fuqisë së figurave të shërbimit të sigurisë, siloviki, që fitoi pushtetin gjatë viteve të hershme kur Vladimir Putin erdhi në pushtet. Ata janë zëvendësuar me teknokratë sigurie të pafytyrë – trashëgimtarët e vërtetë të KGB-së.

NEW YORK – Në fund të vitit 1999, teksa Boris Yeltsin kërkonte një pasardhës në radhët e shërbimeve të sigurisë, një shaka e pakripë qarkulloi në Rusi: “Pse komunistët janë më të mirë se KGB-ja?”

"Sepse komunistët do t'ju qortojnë, por KGB-ja do t'ju varë." Ishte më pak shaka sesa paralajmërim. Fatkeqësisht, shumica e rusëve nuk e kuptuan atë.

Atë vit, Vladimir Putin – një njeri i KGB-së që tani drejton agjencinë pasardhëse të saj, Shërbimin Federal të Sigurisë – u emërua kryeministër. Menjëherë pas kësaj, ai dyshohet se u tha ish-kolegëve të tij të FSB-së, "Detyra për të depërtuar në nivelin më të lartë të qeverisë është kryer". Kjo, gjithashtu, duhet të kishte ndezur këmbanat e alarmit – sepse Putini e kishte admiruar prej kohësh Yuri Andropov, ish-shefin e KGB-së, i cili për dy vite të plota kishte drejtuar Bashkimin Sovjetik me një ‘dorë të hekurt’.

Pas trazirave ekonomike dhe politike të viteve 1990, njerëzit kërkuan stabilitet dhe ishin të gatshëm ta rikthenin KGB-në në nivelet më të larta të qeverisë për ta marrë atë. Kjo i hapi rrugëm Putinit, i cili u zgjodh president në vitin 2000, pika që i nevojitej për të vendosur autoritet të stilit Andropov mbi të gjitha aspektet e sistemit rus, jo më pak në industritë strategjike si nafta dhe gazi.

Putin u ndje i kërcënuar nga manjatët privatë që kishin fituar kontrollin e këtyre industrive gjatë presidencës kaotike të Jelcinit. Pra, në vend të kësaj ai vendosi të ashtuquajturit siloviki – bashkëpunëtorë të ushtrisë dhe shërbimeve të sigurisë, si ish-agjentët e KGB-së Igor Sechin dhe Sergey Chemezov.

Si arritën trashëgimtarët e organizatave që kishin bërë një terror të tillë gjatë sundimit të Josif Stalinit në vitet 1930 dhe 1940 të siguronin pushtetin në shekullin e njëzet e një? Në fund të fundit, pas de-stalinizimit të Nikita Hrushovit të viteve 1950 dhe perestrojkës së Mikhail Gorbaçovit në fund të viteve 1980, KGB-ja dukej se ishte në pikat e fundit, madje edhe për operativët e saj. Shumë, përfshirë Putinin, u tërhoqën gjatë sundimit të Gorbaçovit, duke menduar se shërbimet e sigurisë nuk do të ‘shëroheshin’ kurrë.

Kjo ndryshoi pas rënies së Bashkimit Sovjetik. Siç doli, KGB-ja ishte më e pajisur për të ‘lundruar’ në tranzicionin drejt kapitalizmit se çdo institucion tjetër sovjetik. Operativët e saj ishin amoralë, pragmatikë, të lidhur mirë, të pakënaqur nga orët e parregullta të punës dhe të aftë në manipulimin egoist.

Ndihmoi që organizatat e sigurimit të shtetit të mos shpërbëheshin kurrë. KGB-ja jo vetëm që i mbijetoi Gorbaçovit; një version i tij - kryesisht i zhveshur dhe i riemërtuar si FSB - i mbijetoi Jeltsinit. Udhëheqësit rusë, liberalë apo jo, kanë qenë gjithmonë të varur nga shërbimet e sigurisë për të ruajtur pushtetin e tyre. Ajo që ishte e ndryshme nën Putinin (dhe nën Andropov në kohët sovjetike) ishte shkalla në të cilën përfaqësuesit e këtyre shërbimeve zotëronin vetë pushtetin.

Për Putinin, forcimi i organeve të sigurisë së shtetit dukej si sigurim kundër trazirave si ato të vitit 1991, të cilat sollën rënien e asaj që ai e quan "Rusia historike". Dhe Putini është shumë krenar për stabilitetin e sistemit politik që ka ndërtuar – një proces që padyshim u ndihmua nga çmimet e larta të energjisë dhe menaxhimi relativisht kompetent nga disa silovikë.

Por ruajtja e atij sistemi është ndryshe nga ndërtimi i tij. Qasja e Putinit ndaj qeverisjes së krijimit të tij mishërohet nga amendamentet e miratuara në referendumin e rremë kushtetues të vitit 2020, të cilat jo vetëm i japin atij një hapje ligjore për të udhëhequr për shumë vite të tjera, por gjithashtu përcaktojnë qytetarin ideal rus: një patriot dhe besnik ndaj shtetit – mbi te gjitha.

Kjo qasje ka sjellë me vete një ndryshim në rolin e shërbimeve të sigurisë në aparatin shtetëror. Putini dëgjonte silovikë si Sechin dhe Chemezov, madje u delegonte funksione kritike bashkëpunëtorëve. Tani, ai dikton politikën pa pasur pikëpamje alternative, duke deleguar zbatimin tek teknokratët e qeverisë, të udhëhequr nga kryeministri robotik, Mikhail Mishustin. Më shumë se kurrë, pushteti i përditshëm është në duart e organeve të sigurisë si Shërbimi Federal për Mbikëqyrjen në Arsimin dhe Shkencën (Rosobrnadzor), Shërbimi Federal i Ndëshkimit dhe Shërbimi Federal për Mbikëqyrjen e Komunikimeve, Teknologjisë së Informacionit dhe Masës. Media (Roskomnadzor).

Këto shtylla të reja të aparatit të kontrollit shtetëror janë entitete jopersonale që kanë një fokus të veçantë: pastrimin e hapësirës politike nga çdo gjë kundër Kremlinit – tani e kuptuar si anti-ruse – dhe ndëshkimin e atyre që nuk arrijnë të tregojnë “besnikëri” të mjaftueshme. Ndryshe nga siloviki, ata nuk e këshillojnë Putinin se si t'i trajtojë më së miri sfidat me të cilat përballet Rusia ose e njohin rëndësinë e angazhimit ndërkombëtar për zhvillimin e brendshëm të Rusisë. Në vend të kësaj, ata ndjekin verbërisht qëllimin e Putinit për të siguruar kontrollin total mbi Rusinë me çdo kusht.

Alexei Navalny, avokati i burgosur kundër korrupsionit dhe lideri i opozitës, beson se qëllimi kryesor i Kremlinit në pushtimin e Ukrainës ishte të shpërqendronte rusët nga rënia e standardeve të jetesës dhe të shkaktonte një efekt tubimi rreth flamurit. Megjithatë, më thelbësisht, lufta përbën një mohim përfundimtar të figurave të FSB-së që fituan pushtetin gjatë viteve të hershme të Putinit, dhe konfirmim të dominimit të teknokratëve pa emër të sigurisë ruse - trashëgimtarëve të vërtetë të KGB-së. Putini, natyrisht, mbetet në krye; sistemi i ri kërkon aq shumë.

Implikimet rrëqethëse të këtij ndryshimi janë shfaqur aktualisht në të gjithë Rusinë. Që kur Putin filloi "operacionin e tij special ushtarak" në Ukrainë, më shumë se 15000 protestues kundër luftës, duke përfshirë më shumë se 400 të mitur, janë arrestuar. Mediat e pavarura janë bllokuar ose shpërbërë, me mediat e huaja që nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të largohen nga vendi. Ndarja e çdo gjëje tjetër përveç rrëfimit zyrtar të luftës së Ministrisë së Mbrojtjes dënohet deri në 15 vjet burg.

Në këtë atmosferë të represionit total – tashmë të krahasuar me epokën e Stalinit – rusët që nuk kanë ikur po bien në radhë. Rreth 80% e rusëve tani raportojnë se mbështesin "operacionin" në Ukrainë. Kjo nuk është për t'u habitur. Në Rusi mbretëron sërish xhelati pa fytyrë.

 

Vegëza e origjinalit: https://www.project-syndicate.org/commentary/origins-of-putin-totalitarianism-in-kgb-fsb-by-nina-l-khrushcheva-2022-04

Tjera nga autori:
1